بازار استیل ایران در آغاز هفته جاری در شرایطی قرار گرفته که قیمتگذاری برای بسیاری از فروشندگان دشوار شده است. رشد دلار، کاهش موجودی برخی واردکنندگان، ابهام در تأمین و جایگزینی کالا و فاصله قابلتوجه میان نرخهای مختلف ارز باعث شده بخشی از بازار از اعلام قیمت قطعی خودداری کند یا اعتبار قیمتهای اعلامی را بسیار کوتاه کند.
در چنین شرایطی، مسئله اصلی بازار فقط «قیمت دلار» نیست؛ بلکه قیمت و امکان تأمین محموله بعدی به عامل تعیینکننده تبدیل شده است.
دلار؛ قیمت اعلام میشود، اما یک نرخ واحد وجود ندارد
در روزهای اخیر دلار آزاد همچنان در سطوح بالای ۲۶۰ هزار تومان معامله شده است. بر اساس دادههای TGJU، دلار در ۱۳ مهر در محدوده ۲۶۷٬۹۶۰ تا ۲۷۱٬۸۱۵ تومان نوسان کرد و نرخ پایانی آن حدود ۲۶۸٬۷۰۰ تومان ثبت شد. در همین حال، نرخ حواله دلار در مرکز مبادله در ۱۴ مهر حدود ۱۷۶٬۸۱۰ تومان و نرخ اسکناس بانکی حدود ۲۶۲ هزار تومان گزارش شده است. این فاصله میان نرخها، فضای تصمیمگیری برای فعالان بازار را پیچیدهتر کرده است.
در نتیجه، میتوان گفت مشکل فعلی لزوماً «اعلام نشدن هیچ نرخی برای دلار» نیست؛ بلکه نبود یک نرخ واحد، قطعی و قابل اتکا برای تمام معاملات تجاری است.
کاهش موجودی استیل؛ نگرانی اصلی واردکنندگان
در بازار استیل، مسئله مهمتر کاهش موجودی برخی واردکنندگان و فروشندگان است. ورق و کویل وارداتی زمانی میتوانند با قیمت مشخص عرضه شوند که فروشنده اطمینان داشته باشد موجودی فروختهشده را میتواند در زمان معقول دوباره جایگزین کند.
اما زمانی که واردات جدید با تأخیر مواجه باشد یا هزینه و زمان تأمین محموله بعدی مشخص نباشد، فروشنده در برابر یک انتخاب دشوار قرار میگیرد:
فروش امروز با قیمت فعلی یا حفظ کالا برای پوشش هزینه جایگزینی آینده.
این موضوع در بازار ورق استیل اهمیت بیشتری دارد، زیرا قیمت داخلی آن علاوه بر نرخ جهانی، به نرخ ارز، هزینه واردات و میزان موجودی انبار وابسته است. حتی فعالان بازار فروش ورق استیل نیز قیمتگذاری این محصول را بهصورت روزانه و متأثر از تغییرات ارز و موجودی اعلام میکنند.

چرا فروشندهها از اعلام قیمت قطعی خودداری میکنند؟
این رفتار را میتوان در روزهای اخیر در بازار کالاهای وارداتی نیز مشاهده کرد. گزارشهای میدانی از بازار تهران از توقف فروش برخی تأمینکنندگان و خودداری از اعلام قیمت قطعی در شرایط نوسان شدید ارز خبر میدهد؛ دلیل اصلی این رفتار، نگرانی از ناتوانی در جایگزینی کالا با قیمت فعلی عنوان شده است.
همین منطق میتواند در بازار استیل نیز عمل کند.
برای مثال، اگر واردکننده امروز یک محموله 304 را کیلویی با هزینه مشخصی بفروشد، اما نداند محموله بعدی را چه زمانی و با چه نرخ ارزی میتواند تأمین کند، ممکن است قیمت فعلی را مبنای فروش قرار ندهد. نتیجه میتواند کاهش عرضه، افزایش فاصله قیمتهای پیشنهادی و کوتاه شدن اعتبار پیشفاکتورها باشد.
بنابراین عدم اعلام قیمت، الزاماً به معنی آن نیست که فروشنده منتظر افزایش قطعی قیمت است؛ بلکه نشان میدهد ریسک جایگزینی کالا برای او بالا رفته است.
۲ میلیارد دلار به بازار تزریق شده ولی بازار استیل همچنان صعودی است.
بانک مرکزی از ۸ مهر برنامه عرضه تا ۲ میلیارد دلار اسکناس را آغاز کرده و مرحله نخست آن به ارزش یک میلیارد دلار اعلام شده است. با این حال، این برنامه عمدتاً مربوط به بازار اسکناس و نیازهای آن بخش است و اثر آن بر فرآیند تأمین ارز تجاری واردکنندگان بهصورت مستقیم و فوری نیست.
به همین دلیل، حتی با وجود خبر افزایش عرضه ارز، فروشنده استیل تا زمانی که از تأمین واقعی و زمان جایگزینی محموله بعدی مطمئن نشود، ممکن است همچنان محتاط باقی بماند.
چشمانداز بازار استیل در این هفته
در کوتاهمدت، ترکیب چند عامل به نفع حفظ قیمتهاست: دلار در سطوح بالا، کاهش موجودی برخی واردکنندگان، ابهام در جایگزینی کالا و احتیاط فروشندگان.
در چنین فضایی حتی اگر تقاضا قدرتمند نباشد، کاهش عرضه میتواند مانع افت قیمت شود. از سوی دیگر، اگر عرضه ارز تجاری بهبود پیدا کند و محمولههای جدید وارد بازار شوند، فشار ناشی از کمبود موجودی و ریسک جایگزینی کاهش خواهد یافت.
جمعبندی
بازار استیل در حال حاضر بیشتر از آنکه با یک جهش تقاضا روبهرو باشد، با مشکل اطمینان در تأمین و قیمتگذاری مواجه است.
به همین دلیل، برای این هفته روند بازار را میتوان نوسانی متمایل به صعود ارزیابی کرد. مهمترین نشانهای که باید رصد شود، نه فقط قیمت دلار، بلکه بازگشت قیمتهای قطعی به بازار استیل و افزایش اطمینان واردکنندگان نسبت به جایگزینی موجودی انبارها است.
در شرایط فعلی، دلار قیمت دارد؛ اما قیمت قطعی کالا برای فردای بازار هنوز برای بسیاری از فروشندگان قابل پیشبینی نیست. همین شکاف میان «قیمت امروز» و «هزینه جایگزینی فردا» مهمترین عامل سردرگمی بازار است.